Media są dziś czymś więcej niż narzędziem przekazywania informacji. Wpływają na sposób budowania relacji, postrzegania rzeczywistości, rozumienia kultury i własnej tożsamości. To właśnie tym zagadnieniom poświęcona będzie konferencja „Robimy Larmo o Mediach”, organizowana przez Radio Egida.
W programie znalazło się jedenaście wystąpień przygotowanych przez studentki i studentów z różnych ośrodków akademickich. Uczestnicy podejmą tematy związane między innymi z przeciążeniem informacyjnym, komunikacją w mediach społecznościowych, psychoedukacją na TikToku, wizerunkiem kobiet w mediach, reprezentacjami Górnego Śląska, kulturą internetu czy współczesnymi formami twórczości medialnej. Nie zabraknie także refleksji nad reportażem artystycznym, podcastingiem oraz wpływem mediów na sposób doświadczania czasu i rzeczywistości.
Udział w konferencji jest bezpłatny. Wydarzenie odbędzie się w Sali Konferencyjne B w budynky spinPLACE Uniwersytetu Śląskiego przy ul. Bankowej 5 w Katowicach. Początek części studenckiej zaplanowano na godz. 15:00.
Harmonogram wystąpień studenckich
Konferencja została podzielona na trzy panele tematyczne, które pozwolą spojrzeć na media zarówno z perspektywy społecznej i kulturowej, jak i indywidualnych doświadczeń odbiorców.
Poniżej prezentujemy szczegółowy harmonogram wystąpień.
15:00-16:30 Panel 1. Cyfrowe przeciążenie i strategie przetrwania
- 15:00–15:20 Wojciech Olej, Błąd czy (o)błęd? Jak media wykreowały erę pozornej komunikacji i dlaczego autentyczność to jedyny ratunek
- 15:20–15:40 Przemek Żyła, Czy media współcześnie za bardzo do nas „krzyczą”?
- 15:40–16:10 Bartłomiej Nogielski & Natalia Zając, Architektura afektu. Reportaż artystyczny jako schronienie w epoce cyfrowego przebodźcowania
- 16:10–16:30 Karina Panek, Psychoedukacyjna rola nowych mediów na przykładzie treści dotyczących zdrowia psychicznego na TikToku – szanse, wpływ i zagrożenia
16:45-18:15 Panel 2. Społeczeństwo w medialnym zwierciadle
- 16:45-17:05 Marta Szamocka, Kiedy talent ma płeć. Kobiety świata muzyki w narracjach medialnych
- 17:05-17:25 Kamil Gambuś, Przedstawianie Górnego Śląska okiem młodych we współczesnych mediach
- 17:25-17:55 Alicja Juszkiewicz i Amelia Kapołka, Promocja „najgłupszej” płyty świata – Kury, czyli krytyka foliarstwa, generacji Z i ironia egzystencjalna
- 17:55-18:15 Sara Wesołowska, Czy Internet stał się ,,bogiem"? Czyli o moralnej panice na social mediach
18:30-20:00 Panel 3. Tworzenie i doświadczanie rzeczywistości medialnej
- 18:30-18:50 Wiktoria Szpak, Ctrl+C, Ctrl+V. Obsesja powtórki w czasach współczesnych
- 18:50-19:10 Ignacy Stigler, Przedmioty czasowe a synchronizacja psychiczna
- 19:10-19:30 Anna Zwirecka, Własna przestrzeń medialna na pierwszym roku studiów – Podcast Żwirownia
Szczegółowy opis wystąpień studenckich
15:00–15:20 Wojciech Olej
Błąd czy (o)błęd? Jak media wykreowały erę pozornej komunikacji i dlaczego autentyczność to jedyny ratunek
Wojciech Olej jest studentem 1. roku studiów magisterskich (II stopnia) na kierunku Kultury Mediów na Uniwersytecie Śląskim.
Współczesny krajobraz medialny przypomina gigantyczną makietę. Wszechobecne algorytmy i rozwój sztucznej inteligencji sprawiły, że coraz częściej funkcjonujemy w hiperrzeczywistości – świecie, w którym wygenerowana kopia wydaje się lepsza od oryginału, a komunikacja staje się jedynie wymianą pustych sygnałów. Będąc przebodźcowani, wpadamy w pułapkę symulowania dialogu.
Wystąpienie to krytyczna diagnoza tej cyfrowej iluzji, łącząca akademicką refleksję z pragmatyzmem aktywnego twórcy. Zastanowimy się, dlaczego narzędzia zaprojektowane, by nas zbliżać, uwięziły nas w bańkach informacyjnych. Czy ten stan to tylko błąd w ewolucji mediów, czy już technologiczny obłęd?
Odpowiedzią na postępujący kryzys więzi staje się autentyczność – rozumiana nie jako marketingowy frazes czy ekshibicjonizm, lecz jako radykalny akt buntu. Odwołując się m.in. do specyfiki długich form audialnych, poszukamy sposobów na zrzucenie masek. Wystąpienie ma sprowokować do refleksji: jak w cyfrowym szumie odzyskać prawdziwego człowieka?
15:20–15:40 Przemek Żyła
Czy media współcześnie za bardzo do nas "krzyczą"?
Przemek Żyła jest studentem 1. roku studiów magisterskich (II stopnia) na kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
Współcześnie media często „krzyczą” do odbiorców, choć nie chodzi o dosłowne podnoszenie głosu, lecz o sposób przekazywania informacji. Aby przyciągnąć uwagę w świecie pełnym komunikatów, media stosują sensacyjne nagłówki, dramatyczne grafiki, szybkie tempo przekazu oraz skupiają się na konfliktach i emocjach. Zjawisko to wynika głównie z rosnącej konkurencji między tradycyjnymi mediami a internetem i mediami społecznościowymi. Dzięki temu informacje docierają do ludzi bardzo szybko i zwiększają świadomość ważnych wydarzeń, jednak mogą również prowadzić do przeciążenia informacyjnego, stresu oraz utrudniać odróżnianie informacji istotnych od sensacyjnych. Dlatego można stwierdzić, że współczesne media często „krzyczą”, walcząc o uwagę odbiorców, co ma zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki dla społeczeństwa.
15:40–16:10 Bartłomiej Nogielski & Natalia Zając
Architektura afektu. Reportaż artystyczny jako schronienie w epoce cyfrowego przebodźcowania
Bartłomiej Nogielski jest studentem 4. roku studiów magisterskich (II stopnia) na kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Natalia Zając jest studentką 4. roku studiów magisterskich (II stopnia) na kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
Współczesny ekosystem medialny opiera się na ciągłym przebodźcowaniu i fragmentaryzacji uwagi. Cyfrowe platformy, wykorzystując zjawisko personalizacji i emocjonalizacji, bombardują odbiorców zalgorytmizowanym strumieniem bodźców, bazując na natychmiastowej, płytkiej stymulacji. Odpowiedzią na tę cyfrową kakofonię staje się radio jako medium towarzyszące, a zwłaszcza reportaż artystyczny, który wymusza zupełnie inną dynamikę odbioru: „zatrzymaj się, wyobraź sobie, pomyśl”.
Wystąpienie analizuje zderzenie dwóch modeli zarządzania afektem. Zestawiamy agresywną architekturę mediów cyfrowych z intymnością powolnej narracji dźwiękowej. Ukazujemy, jak reportaż, operując ciszą i audialnym pejzażem, omija filtry poznawcze i buduje autentyczną empatię. Udowadniamy, że w zalgorytmizowanym świecie dyskretna, radiowa obecność staje się kluczowym narzędziem wyrywania odbiorcy z cyfrowego transu.
16:10–16:30 Karina Panek
Psychoedukacyjna rola nowych mediów na przykładzie treści dotyczących zdrowia psychicznego na TikToku – szanse, wpływ i zagrożenia
Karina Panek jest studentką 5. roku studiów magisterskich (II stopnia) na kierunku Kulturoznawstwo na Uniwersytecie Śląskim.
TikTok stał się dla młodych Polaków (13–34 lata) istotnym źródłem wiedzy o zdrowiu psychicznym. Obok profesjonalnej psychoedukacji platforma generuje jednak zagrożenia: aktywność pseudospecjalistów i trendy bezkrytycznego samodiagnozowania. Celem wystąpienia jest prezentacja wyników badania ankietowego dotyczącego realnego wpływu tych treści na odbiorców. W oparciu o zebrane dane omówiono jakość merytoryczną przekazów, działania regulacyjne platformy oraz świadomość i postawy młodzieży oraz młodych dorosłych wobec szkodliwych materiałów.
16:45-17:05 Marta Szamocka
Kiedy talent ma płeć. Kobiety świata muzyki w narracjach medialnych
Wystąpienie wpisuje się w obszar badań feministycznych i genderowych nad mediami i podejmuje tematyka stereotypów płciowych w medialnych obrazach kobiet świata muzyki. Analizuje, w jaki sposób współczesne narracje medialne wpływają na postrzeganie kompetencji i ról zawodowych kobiet, szczególnie w obszarach takich jak kompozycja czy dyrygentura. Podstawę stanowią badania empiryczne przeprowadzone wśród osób związanych ze środowiskiem muzycznym oraz ogółu społeczeństwa, wskazujące na trwałość stereotypów i ich zróżnicowane funkcjonowanie. Teza wystąpienia zakłada, że stereotypy płciowe utrwalane w przekazach medialnych mają realny wpływ na postrzeganie kobiet oraz ich ścieżki kariery w muzyce klasycznej.
17:05–17:25 Kamil Gambuś
Przedstawianie Górnego Śląska okiem młodych we współczesnych mediach
Kamil Gambuś jest studentem 2. roku studiów licencjackich na kierunku Turystyka historyczna na Uniwersytecie Śląskim.
Jak dzisiaj postrzegany jest Górny Śląsk i ciągłe jego przemiany przez ludzi wchodzących w dorosłość żyjących w erze social mediów. Czym i jak powinno promować się nasz region w nowych mediach. Jak już dzisiaj młodzi biorą sprawy w swoje ręce.
17:25–17:55 Alicja Juszkiewicz & Amelia Kapołka
Promocja “najgłupszej” płyty świata – Kury, czyli krytyka foliarstwa, generacji Z i ironia egzystencjalna
Alicja Juszkiewicz jest studentką 2. roku studiów licencjackich na kierunku Sztuka Pisania (ISM) na Uniwersytecie Śląskim. Amelia Kapołka jest studentką 2. roku studiów licencjackich na kierunku ISM Dziennikarstwo i komunikacja społeczna oraz Sztuka pisania na Uniwersytecie Śląskim.
“Przekreślili mnie za niepoprawne treści” – co gdyby do jednego albumu muzycznego wrzucić kosmiczne statki, bolączki generacji Z i przemijanie? Kultowy zespół Kury po 23 latach wraca do mainstreamowych mediów. Po uciszeniu lidera zespołu na Fryderykach w 98’ roku znowu możemy zetknąć się z dziwacznie-kontrowersyjnymi przemyśleniami Tymona Tymańskiego, które ponownie odbijają się medialnym echem, ale tym razem w inny sposób. Wcześniej stygmatyzowany oraz demonizowany zespół zostaje dostrzeżony i ponownie nominowany do Fryderyków. Kultura kiczu i poetyka pastiszu to promocyjna odskocznia od standardowej popkultury. Gdzie kończy się rzeczywistość, a gdzie zaczyna abstrakcja?
17:55–18:15 Sara Wesołowska
Czy Internet stał się ,,bogiem"? Czyli o moralnej panice na social mediach
Sara Wesołowska jest studentką 1. roku studiów magisterskich (II stopnia) na kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Uniwersytecie Śląskim.
Wystąpienie ma na celu pochylić się nad problematyką moralności w Internecie (przede wszystkim użytkownikach TikToka i X) Wyjaśniam koncepty, które wytworzyły się na social mediach, jak: cancel culture, woke, bean soup theory, waffles vs pancakes discourse i pojęcie ,,problematic".
Przede wszystkim zagłębiam się w temat internetowego puryzmu, który jest coraz częściej zauważalny oraz tego w jaki sposób Internet przeżywa nową ,,Satanic panic". Co znaczy być ,,dobrą" osobą według użytkowników Internetu? Czy nasze posty sprzed dziesięciu lat faktycznie weryfikują to kim obecnie jesteśmy?
Na końcu przedstawiam jak ,,internetowy puryzm" wpływa na publikowane treści. Czy coraz mocniej ograniczamy twórców? Refleksja przez wywiad z twórcą kontrowersyjnej, dark fiction visual novel ,,Saya no Uta".
Podsumowanie: Ludzie traktują Internet jako nowego ,,Boga", który obserwuje i ocenia każdy ich ruch. Głównie moje zdanie i obserwacje mądrzejszych ludzi (i innych użytkowników sociali).
18:30–18:50 Wiktoria Szpak
Ctrl+C, Ctrl+V. Obsesja powtórki w czasach współczesnych
Wiktoria Szpak jest studentką 1. roku studiów magisterskich (II stopnia) na kierunku Kultury Mediów na Uniwersytecie Śląskim.
Współczesne media masowe coraz częściej funkcjonują nie jako przestrzeń produkcji nowości, lecz jako mechanizm nieustannego przetwarzania przeszłości. Zjawisko to, określane mianem retromanii, staje się jednym z kluczowych paradygmatów kultury cyfrowej, w której nostalgia przestaje być jedynie emocją, a zaczyna pełnić funkcję strategii estetycznej, ekonomicznej i algorytmicznej.
Celem wystąpienia jest analiza retromanii jako odpowiedzi na kryzys innowacyjności oraz przyspieszenie kulturowe charakterystyczne dla późnej nowoczesności. W oparciu o wybrane przykłady z obszaru mediów audiowizualnych i platform cyfrowych, omówione zostaną mechanizmy reprodukcji przeszłości, takie jak remaki, rebooty, stylizacje retro oraz estetyzacja „vintage” w mediach społecznościowych. Szczególna uwaga zostanie poświęcona roli algorytmów, które wzmacniają obieg znanych treści, preferując to, co już oswojone i rozpoznawalne.
Wystąpienie podejmuje również refleksję nad psychologicznym i egzystencjalnym wymiarem retromanii, interpretowanej jako forma kulturowego „comfortu” w obliczu niepewności przyszłości. Nostalgia jawi się tu nie tylko jako tęsknota za przeszłością, lecz jako mechanizm radzenia sobie z nadmiarem bodźców, presją produktywności oraz poczuciem utraty kontroli nad temporalnością.
18:50–19:10 Ignacy Stigler
Przedmioty czasowe a synchronizacja psychiczna
Ignacy Stigler jest studentem 1. roku studiów licencjackich na kierunku Filozofia na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
Środowisko jednostki poprzedza samą jednostkę. W tym sensie, jednostka zawsze znajduje się w tym co już istnieje przed nią. Oznacza to, że treści świadomości są zawsze uwarunkowane tym, co tą świadomość poprzedza, czyli środowiskiem w którym ona się znajduje. Argumentuję, że media stanowią środowisko retencyjne jednostek, wynikających ze skończoności pamięciowej która wymaga selektywnego zapomnienia. Idąc za Derridą, argumentuję, że media są tym, co pozwala nam zapomnieć, poprzez eksterioryzację pamięci na nośniki zewnętrzne. Ten rodzaj protezy Stiegler określa mianem retencji powtórnej, rozwijając koncepcję retencji i protencji Husserla. Radio i telewizja są jednym rodzajem takiej retencji, którą Stiegler nazywa przedmiotami czasowymi; ze względu na swoją właściwość rozciągnięcia w czasie łączą się z świadomością czasową której są treścią. Efekt jest taki, że różne, diachroniczne świadomości czasowe pojedynczych osób stają się synchroniczne, co może doprowadzić do homogenizacji.
19:10–19:30 Anna Zwirecka
Własna przestrzeń medialna na pierwszym roku studiów - Podcast Żwirownia
Anna Zwirecka jest studentką 1. roku studiów licencjackich na kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Uniwersytecie Śląskim.
Nie trzeba mieć dyplomu, by stworzyć swoje media! Pierwszy rok studiów to właśnie idealny moment, by zacząć raczkować w przestrzeni medialnej. Na przykładzie swoich bardzo skromnych początków pokażę, że jest to możliwe.